نفت سیاه

از آخرین مطلبی که نوشتم مدت زیادی میگذره. در همینجا از دوستانی که سر زدند و دست خالی برگشتند عذرخواهی میکنم.توی خرداد کلن دست و دلم به نوشتن نمیرفت و به قول گفتنی به احترام این ماه پر حادثه یک دقیقه طولانی سکوت کردم!! البته  سرم هم به غایت شلوغ بود! خوشبختانه اوضاع تا حدودی سر و سامان پیدا کرده و در طول چند ماه آینده  وقت آزاد بیشتری دارم!

***

داستان نشت نفت خلیج مکزیک مدتهاست که سر زبونها و سرتیتر اخباره و داره تبدیل به بزرگترین فاجعه زیست محیطی تاریخ امریکا میشه. ۱۱ نفر در انفجار اولیه کشته شدند،  صدها هزار نفر به خاطر رسوب نفت در ساحل خلیج مکزیک و از بین رفتن ماهیها از کار بیکار شدند، آسیب زیست محیطی ناشی از نفت به گفته خیلی از کارشناسان دهها سال باقی خواهد ماند و اکوسیستم منطقه رو برای مدتی طولانی تغییر خواهد داد. مشکل اینجاست که با وجود آزمون و خطاهای مختلف و عجیب و غریبی که توسط شرکت BP  که مسوول اصلی این واقعه ست برای جلوگیری از ادامه نشت نفت انجام شده، میزان موفقیت کارها چندان بالا نبوده و تا دو سه ماه دیگه که احتمالن حفاری برای چاههای جانبی به نفت میرسه جریان این سم سیاه رنگ همچنان باقی خواهد بود.  در این لینک شما میتونید گستردگی نشت نفت در خلیج مکزیک رو با بردن سایه نفت بر روی شهر مورد نظرتون ببینید. بد نیست یه نگاهی به این عکس بندازید، که من سایه نفت رو بر روی تهران بردم. میبینید؟ محدوده بزرگی بین قم تا تهران و شرق مازندران و توی دریا رو هم در بر میگیره.

اینها تازه همه تخمین هستند. مقادیر واقعی به علت عمق قابل توجه خروجی چاه (حدود ۲ کیلومتر در عمق دریا) و پنهان کاریهای BP و دولت امریکا چندان مشخص نیست. بعضی ها میگن تا الان چیزی بین ۸۰ تا ۱۵۰ میلیون بشکه نفت خام در دریا ریخته شده.

بگذریم! هدف من از نوشتن این داستان چیز دیگریست! همه این مشکلات از اهمال کاری شرکت BP یا بریتیش پترولیوم که یکی از غولهای نفتی دنیاست شروع میشه. چاه مذکور ظاهرن از لحاظ ایمنی مشکلات متعددی داشته و شرکت بی پی هم که صدها و صدها چاه نفت در اقصی نقاط جهان داره چندان به این موضوع توجهی نکرده. با وجود هزینه قابل توجهی که این حادثه بر دوش بی پی گذاشته، یعنی یه چیزی حدود ۷ میلیون دلار در روز، جالبه بدونید که سود خالص این شرکت در نیمه اول ۲۰۱۰ یه چیزی حدود ۶۱میلیون دلار در روز بوده. یعنی هنوز بیلان بی پی مثبته و در حال سود کردنه. هرچند ارزش سهامش در بازار بورس نیویورک تقریبن نصف شده، و افکار عمومی به شدت بر علیهش هستند. در هر حال حادثه خلیج مکزیک یک ضرر قابل توجه در تاریخ شرکت بی پی محسوب میشه. البته این شرکت یک ضرر قابل توجه دیگر رو هم در تاریخش داره! ملی شدن صنعت نفت در ایران!

در سال ۱۹۰۱ یک معدن دار انگلیسی-استرالیایی به نام ویلیام دارسی به تحریک وزیر مختار انگلیس در ایران به فکر استخراج نفت از منطقه مسجد سلیمان میافته. اون به ایران میاد و با پرداخت مبلغ ۵۰۰۰۰۰پوند امتیاز استخراج نفت جنوب رو از دولت ایران میخره! و به این ترتیب کمپانی نفت ایران-انگلیس تاسیس میشه که کارش رو میشه اینگونه خلاصه کرد: استخراج نفت ایران بوسیله کارگر ایرانی برای به حرکت انداختن ماشین صنعتی  انگلیس! نفت مسجد سلیمان که در اون موقع یکی از بزرگترین اکتشافات نفت بود در جنگ های جهانی اول و دوم به کمک انگلیس اومد تا ماشین جنگی متفقین رو به حرکت بندازه.

حدود ۲۰۰۰۰۰کارگر بومی ایرانی در شرایط فجیع زندگی و سلامتی برای کمپانی دارسی کار میکردند. در حالیکه کارگران در زاغه هایی به نام «کاغذآباد» در گرمای ۵۰ درجه جنوب کار میکردند و از مالاریا میمردند، مهندسان و مدیران انگلیسی در ویلاهای کولر دار مجهز زندگی اشرافی داشتند. برروی منبع های  آب تمیز نوشته شده بود«Not for Iranians»!

اما ناگهان ستاره بخت کمپانی نفت ایران و انگلیس غروب کرد! محمد مصدق در ۲۹ اسفند ۱۳۲۹ نفت رو ملی اعلام کرد و کارفرمایان انگلیسی رو از کشور بیرون کرد. در جریان جزییات دیگر داستان هستید! کشورهای غربی نفت ایران رو تحریم کردند و مصدق تلاش خودش رو کرد تا برای مدتی کشور رو با اقتصاد بدون نفت اداره بکنه. اما قطع این شریان حیاتی چنان برای انگلیس و امریکا گران بود و ترسشون از پیوستن ایران به بلوک شرق چنان زیاد بود که همه دست به دست هم دادند و در ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ در جریان عملیات هدایت شده آژاکس با یک کودتای کنترل شده مصدق رو از کار برکنار کردند و محمد رضا شاه رو به سلطنت برگردوندند. نفت ایران دوباره به سمت غرب سرازیر شد. شرکت نفت ایران و انگلیس اسمش رو به بریتیش پترولیوم یا همون BP تغییر داد ولی به اجرای وظیفه استعماری سابقش با همان شدت ادامه داد. تحت لوای نام جدید بی پی شروع به حفاری در مناطق دیگر خاورمیانه و شمال اروپا کرد و قلمرو خودش رو گسترش داد. تا اینکه بالاخره انقلاب ۱۳۵۷ ایران  پای این شرکت رو ازنفت ایران قطع کرد…

غول نفتی انگلیسی همچنان در حال نوشیدن نفت از اعماق زمین و دریاست تا عطش سیری ناپذیر انسان مدرن برای نفت ارزان رو ارضا کنه و زمین رو با سرعت به سمت نابودی پیش ببره…

(در نوشتن این پست از این مقاله مجله تایم استفاده کردم)

پی نوشت: امروز اتفاقن بی بی سی فارسی یه گزارش با مضمونی مشابه پخش کرد! اون رو هم ببینیند حسابی شیرفهم میشید!!🙂

اینجا ببینید

4 پاسخ to “نفت سیاه”

  1. زانا Says:

    یادمه این پرسش مطرح بود که برای ایران خوب شد که توش نفت پیدا شد یا بد شد. و این که اگه نفت نداشتیم مثل افغانستان می شدیم. گرچه حالا باید دید با این معادنی که پیدا شده افغانستان مثل ایران می شه یا نه!

    • Utna Says:

      ای ول بابا! تو این خاطره رو از ۱۹۰۱ یادته؟! عجب حافظه ای داری برادر!!😉

      ولی گذشته از شوخی من به شخصه معتقدم نفت یا در معنای عام ثروت باد آورده در جامعه غیر دموکراتیک و حکومتهای غیر پاسخگو بیش از فایده فساد و خرابی به بار میاره. از یک طرف مملکت رو طعمه گرگهای گرسنه میکنه و از طرف دیگه حکومتها رو فاسد و تن پرور! در نتیجه نمیتونم خیلی از این مساله خوشحال باشم

  2. آریا Says:

    خیلی ببخشیندا. اما ما نفمیدیم درونمایه ی این پست زیست محیطیه س یا آنتی-وسترنی. حالا از اینا وم که بگذریم، اون 200000 تا کارگری ایرانی مگه با زور کار می کردن؟ لابد همین شرایط فجیع کاری براشون بهتر از ولایتشون بودس. نیمی دونما، دارم می پرسم
    دسدون درد نکوند

    • Utna Says:

      سلام آریا جان!! درونمایه اصلیش ضد نفتیه!! توش هم زیست محیطی نهفته ست هم آنتی وسترنی.
      اون ۲۰۰۰۰۰تا کارگرم برشون حرجی نیست. گناهش به گردن استعمارگراس که برده داری میکردن و حکومتای بی لیاقته که برده فروشی!‍

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s


%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: